ΑΙΜΑ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ
Το αίμα στον πρωκτό είναι ένα σύμπτωμα που χρειάζεται σωστή διάγνωση. Δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε αιμορροΐδες, γιατί μπορεί να σχετίζεται με ραγάδα, αιμορροϊδοπάθεια, φλεγμονή, ερεθισμό, πρωκτίτιδα ή άλλη πάθηση του τελικού εντέρου.
Η σωστή εκτίμηση βασίζεται στο ιστορικό, στα συνοδά συμπτώματα και στην κλινική εξέταση. Το σημαντικό είναι να βρεθεί η πραγματική αιτία της αιμορραγίας πριν δοθεί οποιαδήποτε θεραπεία.
ΑΙΜΑ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ: ΣΥΜΠΤΩΜΑ, ΟΧΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Το αίμα στον πρωκτό ή το αίμα στο χαρτί δεν είναι διάγνωση. Είναι σύμπτωμα. Ο ασθενής βλέπει αίμα, αλλά αυτό από μόνο του δεν λέει ποια πάθηση το προκαλεί.
Το αίμα μπορεί να προέρχεται από ραγάδα, αιμορροϊδοπάθεια, φλεγμονή, τραυματισμό, πολύ έντονο σκούπισμα, συρίγγιο, πρωκτίτιδα ή άλλη πάθηση του τελικού εντέρου. Για αυτό η σωστή ερώτηση δεν είναι «τι αλοιφή να βάλω», αλλά «από πού προέρχεται το αίμα».
Το αίμα στον πρωκτό δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε αιμορροΐδες. Πρώτα χρειάζεται διάγνωση.
ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΑΙΜΑ;
Έχει σημασία αν το αίμα είναι ζωηρό κόκκινο, αν φαίνεται στο χαρτί, αν στάζει στη λεκάνη, αν αναμειγνύεται με τα κόπρανα ή αν συνοδεύεται από πόνο, βλέννα, διάρροια, αλλαγή στις κενώσεις ή αίσθημα ατελούς κένωσης.
Το ζωηρό κόκκινο αίμα συχνά προέρχεται από την τελική περιοχή του πρωκτού ή του ορθού, αλλά αυτό δεν αρκεί για διάγνωση. Η κλινική εξέταση παραμένει απαραίτητη.
Συχνά αναφέρεται σε ραγάδα, ερεθισμό ή αιμορροϊδική αιμορραγία.
Μπορεί να δείχνει πιο ενεργή αιμορραγία και χρειάζεται εκτίμηση.
Συχνά βάζει στη σκέψη τη ραγάδα ή οξεία πρωκτολογική βλάβη.
ΑΙΜΑ ΜΕ ΠΟΝΟ ΣΤΗΝ ΚΕΝΩΣΗ
Όταν το αίμα συνοδεύεται από πόνο σαν κόψιμο στην κένωση, μία συχνή αιτία είναι η ραγάδα πρωκτού. Η ραγάδα μπορεί να προκαλεί μικρή ποσότητα ζωηρού κόκκινου αίματος και έντονο κάψιμο ή πόνο μετά την τουαλέτα.
Η ραγάδα συχνά συντηρείται από σκληρά κόπρανα, έντονη προσπάθεια, σπασμό του σφιγκτήρα και φόβο της κένωσης. Η θεραπεία της δεν είναι ίδια με τη θεραπεία των αιμορροΐδων.
Σημαντικό: Αίμα με πόνο δεν σημαίνει αυτόματα αιμορροΐδες. Η ραγάδα είναι πολύ συχνή αιτία.
ΑΙΜΟΡΡΟΪΔΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ
Η αιμορροϊδοπάθεια μπορεί να προκαλέσει ζωηρό κόκκινο αίμα, συνήθως κατά ή μετά την κένωση. Συχνά ο ασθενής βλέπει αίμα στο χαρτί ή στη λεκάνη, ενώ μπορεί να υπάρχει και πρόπτωση, βάρος, υγρασία ή αίσθημα ατελούς καθαρισμού.
Όμως οι αιμορροΐδες υπάρχουν ως φυσιολογικές ανατομικές δομές σε όλους. Δεν σημαίνει ότι κάθε αίμα οφείλεται σε αυτές. Ακόμη και όταν υπάρχουν αιμορροΐδες, πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι αυτές είναι πράγματι η αιτία της αιμορραγίας.
ΑΙΜΑ, ΒΛΕΝΝΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ
Όταν το αίμα συνοδεύεται από βλέννα, επιτακτικότητα, συχνές κενώσεις, διάρροια ή αίσθημα ότι ο ασθενής δεν αδειάζει πλήρως, πρέπει να εξεταστεί και το ενδεχόμενο φλεγμονής του ορθού ή του τελικού εντέρου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα μία εξωτερική βλάβη στον πρωκτό. Μπορεί να αφορά τον βλεννογόνο, την πρωκτίτιδα, φλεγμονώδη νόσο ή άλλη παθολογία που χρειάζεται διαφορετική διερεύνηση.
Το αίμα με βλέννα ή αλλαγή στις κενώσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται πρόχειρα ως απλή αιμορροϊδική αιμορραγία.
ΑΙΜΑ ΑΠΟ ΕΡΕΘΙΣΜΟ ΚΑΙ ΜΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΕΝΩΣΗ
Σε αρκετούς ασθενείς, ιδίως όταν είναι κατά τα άλλα υγιείς, το αίμα μπορεί να εμφανίζεται μέσα σε ένα πλαίσιο τοπικού ερεθισμού: μη φυσιολογική σύσταση κοπράνων, συχνό σκούπισμα, παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα, επαναλαμβανόμενες προσπάθειες και φλεγμονή της περιοχής.
Σε αυτή την κατηγορία, το αίμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η βασική αιτία είναι μία χειρουργική πάθηση. Μπορεί να υπάρχει ήπια αιμορροϊδοπάθεια ή μικρός ερεθισμός, αλλά το αίτιο που συντηρεί το σύμπτωμα να είναι η ίδια η κένωση και η διατροφή.
ΠΟΤΕ ΤΟ ΑΙΜΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΜΕΣΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ;
Άμεση εκτίμηση χρειάζεται όταν η αιμορραγία είναι έντονη, επαναλαμβανόμενη, συνοδεύεται από ζάλη, αδυναμία, μαύρα κόπρανα, αλλαγή στις κενώσεις, απώλεια βάρους, αναιμία, πόνο που επιδεινώνεται ή πυρετό.
Επίσης, όταν ο ασθενής είναι μεγαλύτερης ηλικίας, έχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου ή παίρνει αντιπηκτικά, η διερεύνηση πρέπει να γίνεται πιο προσεκτικά.
ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ;
Η διάγνωση αρχίζει από το ιστορικό: πότε εμφανίζεται το αίμα, πόση ποσότητα υπάρχει, αν συνδέεται με την κένωση, αν υπάρχει πόνος, κνησμός, υγρασία, βλέννα, αλλαγή συχνότητας ή μορφής κοπράνων.
Ακολουθεί κλινική εξέταση. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρειαστεί επισκόπηση, δακτυλική εξέταση, πρωκτοσκόπηση, ορθοσκόπηση ή ενδοσκοπικός έλεγχος. Η θεραπεία αποφασίζεται μετά τη διάγνωση, όχι πριν από αυτήν.
Το αίμα στον πρωκτό είναι σύμπτωμα. Η θεραπεία έχει νόημα μόνο όταν βρεθεί η αιτία.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
- Gardner IH, Siddharthan RV, Tsikitis VL. Benign anorectal disease: hemorrhoids, fissures, and fistulas. Ann Gastroenterol. 2019. Ανασκόπηση για συχνές καλοήθεις πρωκτολογικές παθήσεις όπως αιμορροΐδες, ραγάδα και συρίγγια.
- Jamshidi R. Anorectal Complaints: Hemorrhoids, Fissures, Abscesses, Fistulae. Clin Colon Rectal Surg. 2018. Ανασκόπηση για συχνά πρωκτολογικά συμπτώματα και τη διαφορική διάγνωση.
- Rao SSC, et al. Anorectal Disorders. Gastroenterology. 2016. Rome IV / ανορθικές διαταραχές και λειτουργική αξιολόγηση.
- Hegde R, et al. Colorectal Surgery Review for Primary Care Providers. 2020. Ανασκόπηση για συχνές χειρουργικές πρωκτολογικές παθήσεις και ανάγκη σωστής εκτίμησης.
- ASCRS. Anal Fissure Expanded Information. Πληροφορίες για ραγάδα πρωκτού, πόνο και αιμορραγία.
ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Το αίμα στον πρωκτό είναι πάντα αιμορροΐδες;
Όχι. Μπορεί να οφείλεται σε ραγάδα, αιμορροϊδοπάθεια, φλεγμονή, ερεθισμό, πρωκτίτιδα ή άλλη πάθηση του τελικού εντέρου.
Αν το αίμα είναι ζωηρό κόκκινο είναι ακίνδυνο;
Όχι απαραίτητα. Το ζωηρό κόκκινο αίμα συχνά προέρχεται από χαμηλά, αλλά χρειάζεται διάγνωση για να βρεθεί η αιτία.
Πότε είναι πιο πιθανή η ραγάδα;
Όταν υπάρχει πόνος σαν κόψιμο κατά την κένωση και μικρή ποσότητα αίματος στο χαρτί ή στα κόπρανα.
Πότε χρειάζεται άμεση εξέταση;
Όταν η αιμορραγία είναι έντονη, επαναλαμβανόμενη, συνοδεύεται από αδυναμία, αλλαγή στις κενώσεις, απώλεια βάρους, πυρετό ή έντονο πόνο.
Το περιεχόμενο της σελίδας είναι αποκλειστικά ενημερωτικό. Δεν αποτελεί διάγνωση, δεν υποκαθιστά την κλινική εξέταση και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως οδηγία αυτοδιάγνωσης ή αυτοθεραπείας. Κάθε σύμπτωμα από την πρωκτική περιοχή που επιμένει, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από αίμα, πόνο, πυρετό, πρήξιμο ή έκκριση πρέπει να αξιολογείται από γιατρό.
ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΓΙΑ ΑΙΜΑ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ
Η σωστή αντιμετώπιση αρχίζει με διάγνωση. Η θεραπεία εξαρτάται από την πραγματική αιτία του συμπτώματος και όχι από μία γενική περιγραφή.