Γενικός Χειρουργός – Μαστολόγος

Μόρφωμα μαστού στην εγκυμοσύνη, λοχεία και γαλουχία

Μαστολόγος Χειρουργός Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος,

Όγκος μαστού και εγκυμοσύνη | Μαστολογος Ευοσμος Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος

Η εμφάνιση ενός ψηλαφητού μορφώματος ή μιας πάχυνσης στο μαστό κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, της λοχείας και του θηλασμού αποτελεί ένα πολύ συχνό φαινόμενο. Το πρόβλημα στη διάγνωση αρχίζει από το φυσιολογικό γεγονός ότι ο μαστός κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και γαλουχίας υφίσταται σημαντικές αλλαγές λόγω της επίδρασης των ορμονών, που οδηγούν σε αύξηση του όγκου, συγκράτηση νερού, οζώδη και συμπαγή υφή στην ψηλάφηση καθώς και αύξηση της πυκνότητας του παρεγχύματος.

Καρκίνος /καλοήθεις παθήσεις μαστού και εγκυμοσύνη

Οι παθήσεις που είναι πιθανο να εκδηλωθούν σαν μορφώματα μαστού στην εγκυμοσύνη και γαλουχία είναι:

  • Επιλόχειος μαστίτιδα

  • Απόστημα

  • Κοκκιωματώδης μαστίτιδα

  • Διάταση γαλακτοφόρων πόρων

  • Ινοαδένωμα

  • Γαλακτοφόρο αδένωμα

  • Γαλακτοκήλη

  • Ινοκυστικές αλλαγές

  • Καρκίνος του μαστού

  • Και πολύ σπάνια λέμφωμα, λευχαιμία, και σάρκωμα

Η προτεραιότητα του ιατρού είναι να διαγνώσει ή να αποκλείσει την ύπαρξη καρκίνου του μαστού

 

Συχνότητα καρκίνου μαστού και εγκυμοσύνη

Η συχνότητα του καρκίνου του μαστού που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη (κατά τη διάρκεια έως και ένα χρόνο μετά) κυμαίνεται από 0,2 -3,8 % του συνόλου των περιπτώσεων της νόσου και, καθιστά τον αποκλεισμό ή τη διάγνωση και αντιμετώπισή του, την προτεραιότητα του γιατρού.

Πως φτάνουμε στη διάγνωση

Η διάγνωση επιτυγχάνεται με:

  • λήψη ιστορικού,
  • κλινική εξέταση,
  • εξετάσεις απεικόνισης
  • βιοψία (αν υφίσταται ένδειξη)

Το πρώτο βήμα είναι ένα πλήρες και λεπτομερές ιστορικό. Στη συνέχεια η κλινική εξέταση με την ψηλάφηση στον κύριο ρόλο παρά τις φυσιολογικές αλλαγές στη υφή του μαστού.

“Λόγω της ιδιαίτερα φορτισμένης περίστασης, από ψυχολογικής άποψης αλλά και οργανικής κατάστασης της ασθενούς, είναι σοφό να αποφεύγονται μη τεκμηριωμένες απόψεις και γρήγορα συμπεράσματα χωρίς επιστημονική υπόσταση από τη μεριά του θεράποντος ενώ από τη μεριά της ασθενούς, είναι καλό να υιοθετείται μια στάση αποδοχής της πραγματικότητας, χωρίς να συνοδεύεται από αρνητικές και καταστροφικές σκέψεις προβλέποντας το μέλλον σε φαντασιακό επίπεδο, με τα συνήθη συνοδά δυσάρεστα συναισθήματα και στρες”

Απεικονιστικές εξετάσεις -Εγκυμοσύνη

Μαστογραφία και εγκυμοσύνη

Η ευαισθησία της εξέτασης για τον καρκίνο του μαστού που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη κυμαίνεται από 78 -90 % και είναι μικρότερη του υπερηχογραφήματος. Οφείλεται στην αυξημένη πυκνότητά των μαστών λόγω ηλικίας και ορμονικών ερεθισμάτων. Την ένδειξη λοιπόν για μαστογραφία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και γαλουχίας, παρότι είναι σχετικά ασφαλής, αποτελεί η διάγνωση κακοήθειας μετά από βιοψία και η ισχυρή υποψία κακοήθειας. Παρόλα αυτά παραμένει χρήσιμη στην ανάδειξη μικροεπασβεστώσεων, που δεν αναδεικνύονται με το υπερηχογράφημα, καθώς και για την εκτίμηση της έκτασης της νόσου (πολυκεντρική, πολυεστιακή και ετερόπλευρη εντόπιση). Είναι χρήσιμο να θηλάσει η ασθενής πριν την εξέταση, με σκοπό τη μείωση της πυκνότητας που συνδέεται με τη συγκράτηση γάλακτος στο μαστό.

Φυσιολογική μαστογραφία στην εγκυμοσύνη
Υπερηχογράφημα

Αποτελεί την εξέταση εκλογής στην περίπτωση ψηλαφητού μορφώματος που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη. Είναι ασφαλής, ενώ η ευαισθησία και η αρνητική προγνωστική  αξία της εξέτασης, στην εντόπιση καρκίνου του μαστού κατά την εγκυμοσύνη και γαλουχία, αγγίζει σε μελέτες το 100%. Επιπλέον, το υπερηχογράφημα εντοπίζει/περιγράφει τις περισσότερες από τις καλοήθεις παθήσεις. Σε περίπτωση που υπάρχει υποψία κακοήθειας η εξέταση είναι χρήσιμη στη διερεύνηση πολυεστιακής (στο ίδιο τεταρτημόριο), πολυκεντρικής (διαφορετικό τεταρτημόριο) και ετερόπλευρης εντόπισης της νόσου.

Χαρακτηριστική εικόνα κακοήθειας στο υπερηχογράφημα

Μαγνητική μαστογραφία / εγκυμοσύνη

Δεν συνιστάται η MRI κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης λόγω του σκιαστικού φαρμάκου, (κατηγορία C).

Η ένδειξή της παραμένει η εκτίμηση της έκτασης της νόσου σε διαγνωσμένη περίπτωση της νόσου.

Βιοψία με απεικονιστική καθοδήγηση

Η εξέταση εκλογής είναι η βιοψία με υπερηχογραφική καθοδήγηση λόγω ασφάλειας (έλλειψη ιονίζουσας ακτινοβολίας)

Η στερεοτακτική βιοψία και τοποθέτηση συρμάτινου οδηγού με μαστογραφική καθοδήγηση είναι ασφαλής στην αρχή της εγκυμοσύνης, και έχει ένδειξη για βλάβες που δεν είναι δυνατόν να εντοπιστούν με υπερηχογράφημα.

Βιοψία με MRI καθοδήγηση, μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά την διάρκεια της γαλουχίας

Η χρήση του τοπικού αναισθητικού δεν έχει αποδειχθεί ότι βλάπτει το έμβρυο, ενώ σε θηλάζουσες ασθενείς, η οδηγία είναι μετα την βιοψία και για τις επόμενες 24 ώρες, να μη θηλάζουν και να αντλούν το γάλα από τον μαστό στον οποίο έγινε η βιοψία.

Συμπερασματικά

Επιδημιολογικά το καρκίνωμα του μαστού είναι η πιο συχνή κακοήθεια που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη, με συχνότητα από 1 στις 3000 μέχρι 1 στις 10000 εγκυμοσύνες. Ο μέσος ορός ηλικίας διάγνωσης, σε μελέτες είναι 32 με 34 ετών. Επίσης, ενώ ο καρκίνος του μαστού που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη αποτελεί το 0.2-3,8 % των καινούργιων διαγνωσμένων περιστατικών, το 10% των περιστατικών με πρώτη διάγνωση καρκίνου σε ηλικίες κάτω των 40 ετών εχει παρατηρηθεί σε γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη. Το στατιστικό αυτό στοιχείο ενισχύεται από το  ότι η πρώτη εγκυμοσύνη συμβαίνει μετα τα 30 έτη.

Κλινικά παρουσιάζεται συνήθως σαν μια μη επώδυνη ψηλαφητή μάζα, όπως και σαν πάχυνση δέρματος , διόγκωσης του μαστού ετερόπλευρα, εστιασμένος πόνος, και αλλά συμπτώματα που μπορεί να συγχέονται με καλοήθεις παθήσεις.

Η εξέταση εκλογής είναι το υπερηχογράφημα και πιθανή εικόνα, ένα υποηχοικό μόρφωμα με ακουστική οπίσθια ενίσχυση και μεγάλα κυστικά στοιχεία. Βιοψία σε οποιοδήποτε συμπαγές μόρφωμα έχει ένδειξη για να αποφύγουμε καθυστερημένη διάγνωση.

Το παραπάνω άρθρο διέπεται από ιατρική δεοντολογία, βασίζεται σε διεθνή ιατρικά άρθρα, δεν είναι διαφημιστικό. Ο σκοπός του είναι η σύντομη ενημέρωση του κοινού. Η ανάγνωση του δεν υποκαθιστά την επίσκεψη στον ειδικό χειρουργό μαστολόγο, ούτε παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες που θα οδηγήσουν το κοινό σε λανθασμένα συμπεράσματα

error: Content is protected !!