Select Page

Υγρό από το στήθος | Μαστολόγος Eύοσμος Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος

Υγρό από το στήθος

Μαστολόγος Χειρουργός, Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος

Υγρό από το μαστό| Μαστολογος  Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος

Υγρό από τη θηλή

Η εκροή υγρού από τη θηλή – υγρό από το στήθος αποτελεί το τρίτο κατά σειρά σύμπτωμα που οδηγεί τις γυναίκες για μαστολογικό έλεγχο, μετά τον πόνο και την ψηλαφητή μάζα (μπιλάκι-γουρπμαλάκι) στο μαστό. Ο λόγος που οι γυναίκες ανησυχούν και επισκέπτονται άμεσα το μαστολόγο τους είναι η πιθανή συσχέτιση του συμπτώματος με τον καρκίνο του μαστού. Οι πλειονότητα των περιστατικών εκροής υγρού από τη θηλή – υγρό από το στήθος – οφείλεται σε καλοήθεις παθολογικές οντότητες ή σε φυσιολογικές καταστάσεις. Παρόλα αυτά το παθολογικό έκκριμα από τη θηλή σχετίζεται συνολικά με ένα ποσοστό 5-20% με καρκίνο του μαστού. Με τον όρο παθολογικό υγρό από τη θηλή, δεν εννοούμε αυτό που που σχετίζεται μόνο με ξεχωριστές παθολογικές οντότητες αλλά αυτό που είναι επικίνδυνο και ύποπτο για υποκείμενη κακοήθεια (καρκίνος).

Η εκροή υγρού από τη θηλή

Η εκροή υγρού από τη θηλή διακρίνεται σε απέκκριση από τη θηλή (nipple discharge) και έκκριμα από τη θηλή (nipple secretion).

Οι ιατρικοί όροι απέκκριμα και έκκριμα (discharge – secretion) της θηλής ορίζονται ως εξής:

  • Απέκκριμα, πρόκειται για το υγρό που ρέει αυτόματα από τη θηλή
  • Έκκριμα, πρόκειται για το υγρό που υπάρχει στους γαλακτοφόρους πόρους του μαστού, το οποίο μπορούμε να συλλέξουμε με μηχανική αναρρόφηση (αντλίες στήθους) ή με άλλο τρόπο όπως μηχανική πίεση (π.χ. με τα χέρια, με τη μαστογραφική απεικόνιση), μασάζ, χειρισμούς των μαστών (προκλητή ροή υγρού, μη αυτόματη).

Υγρό από το μαστό – ανατομία

Ο μαστός αποτελεί έναν αδένα που γίνεται ενεργός λειτουργικά υπό την επιρροή των γυναικείων ορμονών στην εφηβεία και την αναπαραγωγική φάση της ζωή της γυναίκας. Κατά την διάρκεια του κύκλου ο μαστός υπόκειται σε αλλαγές που σχετίζονται με την ωοθηλακική και την ωχρινική φάση. Με την επίδραση του οιστρογόνο-προγεστερονικού κύκλου, το εκκριτικό επιθήλιο του μαστού υφίσταται κυτταρικό πολλαπλασιασμό κατά την οιστρογονική φάση, η οποία ακολουθείται από εκκριτική λειτουργία.

Ανατομικά ο μαστός αποτελείται από 15-20 λοβούς. Η λειτουργική μονάδα του μαστού είναι η τελική πορολοβιακή μονάδα (TDLU), η οποία αποτελείται από τον τελικό πόρο (terminal duct), τα τελικά σωληνάρια (ductule) και τα αδένια (acini).Το έκκριμα του μαστού παράγεται στα λόβια τα οποία περιέχουν τις τελικές πορολοβιακές μονάδες. Τα λόβια συνδέονται μεταξύ τους με ένα σύστημα πόρων (σωληνάκια) τα οποία αυξάνονται σε διάμετρο συνεχίζουν σε μεγαλύτερους πόρους που καταλήγουν στη θηλή. Το έκκριμα του μαστού εκτός γαλουχίας δεν είναι κλινικά εμφανές, γιατί κεράτινα βύσματα (keratotic debris) αποφράσσουν το πέρασμα στους γαλακτοφόρους κόλπους. Έτσι χρειάζεται αναρρόφηση ή άλλου είδους χειρισμό για να γίνει εμφανές το φυσιολογικό έκκριμα από τη θηλή.

Με πιο απλά λόγια το υγρό από τη θηλή – υγρό από το στήθος – που μας απασχολεί είναι το απέκκριμα θηλής (nipple discharge), το οποίο ορίζεται ως η αυτόματη εκροή υγρού από τη θηλή που δεν έχει σχέση με την φυσιολογική λειτουργία του μαστού στη λοχεία και γαλουχία.

Απέκριση υγρού από το στήθος – nipple discharge

Οι πιθανότητες να υποκρύπτει καρκίνο αλλάζουν με την ηλικία. Από τα περιστατικά που εμφανίζουν υγρό από την θηλή, η πιθανότητες συσχέτισης με τον καρκίνο του μαστού είναι 3% για ηλικίες κάτω των 40 ετών, 10% μεταξύ 40 και 60 ετών και τέλος 30% για ηλικίες άνω των 60 ετών, σε περιστατικά όπου το παθολογικό υγρό από τη θηλή αποτελεί το μοναδικό σύμπτωμα.

Η αυτόματη εκροή υγρού από τη θηλή μπορεί κατηγοριοποιηθεί σε 4 ομάδες

  • Φυσιολογική γαλακτόρροια
  • Δευτεροπαθής γαλακτόρροια
  • Άλλοτε άλλου χρώματος- παχύρευστη εκροή
  • Οροαιματηρή ή υδαρής εκροή

Μόνο η τελευταία ομάδα ενέχει κίνδυνο συσχέτισης με καρκίνο του μαστού.

Αιτίες που προκαλούν εκροή υγρού από τη θηλή – υγρό από το στήθος:

  • Ενδοπορικό Θήλωμα
  • Θηλώδες καρκίνωμα
  • Εκτασία των πόρων
  • Ινοκυστικές αλλοιώσεις – πολλαπλές επικοινωνούσες κύστες
  • Μη διηθητικό πορογενές καρκίνωμα
  • Διηθητικό καρκίνωμα του μαστού
  • Υπερπρολακτιναιμία
  • Όγκος υπόφυσης
  • Κατηγορίες φαρμάκων
  • Υπερβολικός ερεθισμός του μαστού(μηχανικός, σεξουαλικός)
  • Εγκυμοσύνη γαλουχία

Διαχείριση ασθενούς με παθολογικό υγρό από τη θηλή

Η διερεύνηση ασθενούς με υγρό από το στήθος αρχίζει με ένα πλήρες ιστορικό της ασθενούς και  συνεχίζει με την κλινική εξέταση, για την διαφοροδιάγνωση μεταξύ παθολογικής ή μη παθολογικής εκροής. Στην συνέχεια αναλόγως με την ηλικία το ιστορικό και τα ευρήματα στην κλινική εξέταση, διενεργείται υπερηχογράφημα, μαστογραφία ή και τα δύο με σκοπό να ξεκαθαρίσουμε αν συνυπάρχει κάποια μάζα – όγκος – ψηλαφητή βλάβη. Στην δεύτερη περίπτωση θα συνεχίσουμε την διερεύνηση με προτεραιότητα την διακριτή ή ψηλαφητή βλάβη και όχι πλέον το υγρό από τη θηλή, και με πρωταρχικό σκοπό την διαφοροδιάγνωση μεταξύ καλοήθους και κακοήθους πάθησης.

Στην περίπτωση που θα διαγνωστεί ενδοπορικό θήλωμα, έχει 2% πιθανότητες για κακοήθεια και συνήθως αφαιρείται χειρουργικά.

Διάγνωση και χειρουργική παρέμβαση

Η οριστική διάγνωση για την αιτία που προκαλεί την παθολογική απέκκριση από τη θηλή, στηρίζεται στην βιοψία, η οποία εξ αρχής στοχεύει στην περιοχή που αναγνωρίζεται ύποπτο μόρφωμα με την κλινική εξέταση ή τις απεικονιστικές εξετάσεις (υπέρηχο,ψηφι μαστογραφία, μαγνητική μαστογραφία, γαλακτογραφία). Σε περίπτωση που δεν αναγνωρίζεται καμία συγκεκριμένη βλάβη, σε ασθενείς με απέκκριση από τη θηλή η εκτομή του πόρου που απεκκρίνει αποτελεί την ενδεδειγμένη θεραπεία. Ανεξάρτητα από την τεχνική για την εκτομή του απεκκριτικού πόρου, η χειρουργική εξαίρεση του, αποτελεί την διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση για τις ασθενείς με παθολογική απέκκριση από τη θηλή.

Στις περιπτώσεις που γίνεται  χρήση μαγνητικής μαστογραφίας, γαλακτογραφίας και ενδοσκόπησης των πόρων επιλέγεται η συντηρητική αντιμετώπιση (αποφυγή της χειρουργικής διαγνωστικής και θεραπευτικής παρέμβασης), θα πρέπει να τονίσουμε ότι η κυτταρολογική εξέταση (FNA), έχει βιβλιογραφικά αυξημένα ποσοστά ψευδός αρνητικών αποτελεσμάτων.

Συνοπτικά

  • (Nipple secretion) Το μη παθολογικό έκκριμα από τη θηλή είναι αμφωτερόπλευρο, προκλητό – όχι αυτόματο, προέρχεται από πολλούς πόρους, γαλακτοειδές, πρασινωπό ή σκούρο, κάποιες φορές κρεμώδες.
  • (Nipple discharge) Το παθολογικό – ύποπτο απέκκριμα, προέρχεται από τον ένα μαστό, συνήθως έναν πόρο, είναι αυτόματο, συνεχές, εμμένων ( > δυο με τρείς φορές την εβδομάδα), αιματηρό (κόκκινο) , ορώδες, οροαιματηρό, υδαρές.

Σε περισσότερο από το 80% των περιπτώσεων συνολικά (αναλόγως την μελέτη), η έξοδος υγρού από τη θηλή έχει καλοήθη αιτιολογία, δεν οφείλεται δηλαδή σε καρκίνο.

Οι πιθανότητες κακοήθειας αυξάνονται με την ηλικία, 3% για ηλικίες κάτω των 40 ετών, 10% μεταξύ 40 και 60 ετών και τέλος 30% για ηλικίες άνω των 60 ετών, σε περιστατικά όπου το παθολογικό υγρό από τη θηλή αποτελεί το μοναδικό σύμπτωμα.

Οι κυριότερες αιτίες είναι το ενδοπορικό θήλωμα, η εκτασία των πόρων, κύστες μαστού – επικοινωνούσες κύστες – ινοκυστική μαστοπάθεια, η υπερπρολακτιναιμία, το μη διηθητικό καρκίνωμα και το διηθητικό καρκίνωμα του μαστού. Το 80% των περιστατικών απέκκρισης από τη θηλή υγρού με αιματηρή πρόσμιξη, από ένα πόρο οφείλεται σε καλόηθες ενδοπορικό θήλωμα.

Η κυτταρολογική εξέταση του υγρού έχει βιβλιογραφικά 50% ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα.

Η θεραπεία για την απέκκριση από τη θηλή (με εξαίρεση τη δευτεροπαθή υπερπρολακτιναιμία) είναι η χειρουργική εξαίρεση του πόρου που απεκκρίνει, (διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση).

 

Βιβλιογραφία

Το παραπάνω άρθρο διέπεται από ιατρική δεοντολογία, βασίζεται σε διεθνή ιατρικά άρθρα, δεν είναι διαφημιστικό. Ο σκοπός του είναι η σύντομη ενημέρωση του κοινού. Η ανάγνωση του δεν υποκαθιστά την επίσκεψη στον ειδικό χειρουργό μαστολόγο, ούτε παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες που θα οδηγήσουν το κοινό σε λανθασμένα συμπεράσματα

error: Content is protected !!