Μαστογραφία πότε γίνεται | Μαστολόγος Εύοσμος Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος

Μαστογραφία και πρόληψη

Μαστολόγος Χειρουργός | Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος

Ο κίνδυνος που διατρέχει μία γυναίκα να νοσήσει από καρκίνο του μαστού αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας. Υπολογίζεται ότι η πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του μαστού κατά την διάρκεια της ζωής μιας γυναίκας είναι 12,4%, δηλαδή 1 στις 8 γυναίκες.

Αν ο καρκίνος ανακαλυφθεί νωρίς και αντιμετωπιστεί έγκαιρα και σωστά, έχει πολλές πιθανότητες να θεραπευτεί πλήρως. Έτσι δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη σωστή πρόληψη.

Η πρόληψη του καρκίνου το μαστού, εστιάζει στον προσυμπτωματικό έλεγχο (screening) χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα πρωτόκολλα εξετάσεων, με κύρια την ψηφιακή μαστογραφία. Τα πρωτόκολλα αυτά καθορίζονται από συγκεκριμένες κατευθυντήριες οδηγίες.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες προέρχονται από διεθνείς, κρατικές επιστημονικές εταιρίες, επίσημους φορείς υγείας και ιατρικούς οργανισμούς, καθορίζουν το είδος των ιατρικών εξετάσεων, την ηλικία έναρξης και την συχνότητα επανεξέτασης, με στόχο την βέλτιστη ανίχνευση της βλάβης, σε αρχικό στάδιο και την άμεση θεραπεία της.

Με απλά λόγια οι κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού έχουν σκοπό την ανίχνευση του σε πρώιμο στάδιο και ιδιαίτερα πριν εμφανίσει συμπτώματα (προσυμπτωματικός έλεγχος).

Ας δούμε συνοπτικά λοιπόν τις εξετάσεις, την ηλικία έναρξης, την συχνότητα επανάληψης των εξετάσεων και τις πληθυσμιακές ομάδες που αφορά ο προσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου του μαστού.

Ο γενικός πληθυσμός αποτελεί το σύνολο των ατόμων όπου οι μοναδικοί παράγοντες κινδύνου είναι το γυναικείο φύλο και η ηλικία, με συνολικό κίνδυνο να εμφανίσει καρκίνο του μαστού <15%. Ομάδες υψηλού κίνδυνου αποτελούν άτομα με ατομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού, οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού, κληρονομική προδιάθεση (BRCA 1 και 2), ιστορικό ακτινοβόλησης του θώρακα (πχ για λέμφωμα) σε ηλικία κάτω των 30 ετών.

Παρακάτω θα δούμε κάποια παραδείγματα και περιπτώσεις, υπενθυμίζοντας ότι

  • η κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή και χρειάζεται πάντα τον ειδικό γιατρό
  • ότι ΔΕΝ αποτελούν κανόνες και οδηγίες που υποκαθιστούν την γνώμη του ειδικού γιατρού
  • ότι ΔΕΝ καθιστούν τον οποιοδήποτε ικανό για ιατρικές αποφάσεις

Κατευθυντήριες οδηγίες προσυμπωματικού ελέγχου καρκίνου του μαστού.

  • Γενικός πληθυσμός
  • Ομάδες υψηλού κινδύνου

NCCN National Comprehensive Cancer Network

Γενικός πληθυσμός

Παράγοντες κινδύνου: Γυναικείο φύλο, και ηλικία

Κίνδυνος <15% για καρκίνο του μαστού

Γενικός πληθυσμός

  • Από ηλικία 20 ετών, αυτοεξέταση των μαστών ώστε να αναγνωρίσουν οποιαδήποτε αλλαγή
  • Από 25 έως 40 ετών, αυτοεξέταση, κλινική εξέταση κάθε 1 έως 3 χρόνια
  • Από 40 ετών και άνω, κλινική εξέταση και μαστογραφία κάθε χρόνο

NCCN Guidelines Version 1.2014 Breast Cancer Screening and diagnosis

Ομάδες υψηλού κίνδυνου

Ομάδες υψηλού κίνδυνου σε ένα πλυθησμό αποτελούν άτομα με ατομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού, οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού, κληρονομική προδιάθεση (BRCA 1 και 2), ιστορικό ακτινοβόλησης του θώρακα (πχ για λέμφωμα) σε ηλικία κάτω των 30 ετών.

Τί σημαίνει το καθένα:

  • Ατομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού σημαίνει ότι η ασθενής έχει νοσήσει από καρκίνο του μαστού τα περασμένα χρόνια
  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού σημαίνει ότι συγγενής της ασθενουύς είχε καρκίνο του μαστού
  • Κληρονομική προδιάθεση (BRCA 1 και 2) σημαίνει ότι φέρει γονίδια μεταλλαγμένα και σχεδόν σίγουρα θα εμφανίσει καρκίνο μαστού
  • Ιστορικό ακτινοβόλησης του θώρακα (πχ για λέμφωμα) σε ηλικία κάτω των 30 ετών σημαίνει ότι έκανε ακτινοβολίες στο θώρακα παλαιότερα

Ποιό αναλυτικά για το καθένα ας δούμε πότε συστήνεται η έναρξη προσυμπτωματικού ελέγχου σε σχέση με τα παραπάνω

Σε περιπτώσεις με ατομικό ιστορικό που περιλαμβάνει

  • Καρκίνου του μαστού (συμπεριλαμβανομένου DCIS)
  • Άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία των πόρων
  • Άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία των λοβών
  • Λοβιακό καρκίνωμα in situ (LCIS)

Σύσταση για ετήσια μαστογραφία ελέγχου, αρχίζοντας από την ηλικία διάγνωσης

Σε περιπτώσεις με ατομικό ιστορικό που περιλαμβάνει

  • Έκθεση σε θεραπευτική ακτινοβολία
  • Ακτινοβόληση του θώρακα σε ηλικίες μεταξύ 10 και 30 ετών

Σύσταση για ετήσια μαστογραφία και μαγνητική τομογραφία μαζί ή εναλλάξ ανά 6 μήνες, αρχίζοντας 8 χρονιά αργότερα, αλλά όχι πριν την ηλικία των 25 ετών

  • Πχ: θεραπεία για λέμφωμα σε ηλικία 25, αρχή στα 33 έτη
  • Πχ Θεραπεία στα 13, όχι στα 21, αρχή στα 25

Περιπτώσεις με οικογενειακό  ιστορικό που περιλαμβάνει εμφάνιση καρκίνου του μαστού σε συγγενή όπως

  • 1ου βαθμού συγγενής
  • Προ εμμηνοπαυσιακό καρκίνο μαστού (νεαρή ηλικία)
  • Άντρας
  • Αμφοτερόπλευρο καρκίνο

Σύσταση για

  • Ετήσια μαστογραφία ελέγχου αρχίζοντας 10 χρόνια πριν την ηλικία διάγνωσης της συγγενούς, αλλά όχι πριν την ηλικία των 30 ετών

o   Πχ μητέρα με διάγνωση στα 43 έτη, αρχή ελέγχου στα 33 έτη

o   Αδερφή με διάγνωση στα 33 έτη, αρχή στα 30, όχι στα 23 έτη

Σε περιπτώσεις με κληρονομική προδιάθεση δηλαδή

  • Φορείς μεταλλαγμένων γονιδίων BRCA1, BRCA 2
  • δηλαδή που αποτελούν τους παράγοντες υψηλοτέρου κίνδυνου με το
  • BRCA 1: 80% πιθανότητες για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού
  • BRCA 2: 50% πιθανότητες για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού

Σύσταση για

  • Ετήσια μαστογραφία και MRI, που θα διενεργείται στον ίδιο χρόνο ή σε απόσταση 6 μηνών, αρχίζοντας:
  • Από την ηλικία των 25 για τους φορείς BRCA1
  • Από την ηλικία των 30 για τους φορείς BRCA2
  • Αυξημένο ποσοστό καρκίνων σε λανθάνουσα μορφή, (interval) καρκίνων στα μεσοδιαστήματα ελέγχου και τριπλών αρνητικών

Κατευθυντήριες οδηγίες

  • Οι κατευθυντήριες οδηγίες από όπου και αν προέρχονται: Είναι απλά οδηγίες
  • Η κάθε γυναίκα και ο θεράπων γιατρός, πρέπει να συναποφασίζουν, λαμβάνοντας υπόψιν τους ατομικούς παράγοντες και τα τεκμηριωμένα ιατρικά δεδομένα. Κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή και οι αποφάσεις είναι εξατομικευμένες.

 

Το παραπάνω άρθρο διέπεται από ιατρική δεοντολογία, βασίζεται σε διεθνή ιατρικά άρθρα, δεν είναι διαφημιστικό. Ο σκοπός του είναι η σύντομη ενημέρωση του κοινού. Η ανάγνωση του δεν υποκαθιστά την επίσκεψη στον ειδικό χειρουργό μαστολόγο, ούτε παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες που θα οδηγήσουν το κοινό σε λανθασμένα συμπεράσματα

error: Content is protected !!